19 Haziran 1927 tarih ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (HUMK) yerini alacak olan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu  (HMK), 12 Ocak 2011 tarihinde TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmiş ve 4 Şubat 2011 tarih ve 27836 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

HMK’nın getirdiği baslıca yeniliklerin bazılarını bu yazımızda sizlerle paylaşacağız:

Tüketici olmamak üzere, HMK’nın medeni usul hukukumuza getirdiği baslıca yenilikleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

1-Mahkemelerin görevinin dava konusunun değerine göre belirlenmesi usulü kaldırılmıştır.

2-Ölüm ve bedensel zarar sebebine dayanan tam yargı davaları adli yargının görevine dahil edilmiştir.

3-Yetki sözleşmesi yeniden düzenlenmiştir.

4-Dava açılırken gider avansı yatırma mecburiyeti getirilmiştir.

5-Ön inceleme usulü getirilmiştir.

6-Senet kavramını da içine alacak şekilde genel bir belge kavramı tanımlanmıştır.

7-Uzman görüşü kurumu ihdas edilmiştir.

8-Tarafların sulh olması kanuni düzenlemeye tabi tutulmuştur.

Yeni düzenlemede Mahkemelerin görevi ile ilgili olarak sulh ve asliye mahkemesi ayrımını korunmuştur. Ancak, HUMK’ta yer alan “mahkemenin görevinin dava konusunun değer ve miktarına göre belirlenmesi” usulü kaldırılarak, yerine, “görevli mahkemenin (sadece) davanın konusuna göre belirlenmesi” usulü getirilmiştir. (m. 2, m. 4)

Bu yeni düzenlemeye göre sulh hukuk mahkemeleri, deyim yerindeyse sanki, kira davaları, çekişmesiz yargı isleri gibi kanunda tek tek sayılan veya özel kanun hükümleriyle görevli kılındıkları dava ve isleri gören özel mahkemeler haline gelmişlerdir.

Yeni düzenlemeye göre, aksine bir hüküm bulunmadıkça, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın:

·         Malvarlığı haklarına ilişkin davalarda,

·         Şahıs varlığına ilişkin davalarda,

·         İdarenin sorumlu olduğu bedensel zarara ya da kişinin ölümüne bağlı zararların tazminine ilişkin davalarda,

asliye hukuk mahkemesi görevlidir.

Sulh hukuk mahkemelerinin görevi ise HMK’nın 4. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, HUMK’ndakinden farklı olarak;

·         Kira ilişkisinden doğan her türlü uyuşmazlık ve alacak davalarında ve

·         Aksi belirtilmedikçe bütün çekişmesiz yargı işlerinde,

sulh hukuk mahkemeleri görevlidir.

HUMK’ta yer alan düzenlemeye benzer olarak, HMK düzenlemesinde de dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılacaktır

Av. Cemile Saçaklı